Problem torbieli, które pojawiają się w jamie ustnej nie jest wcale tak rzadki, jakby się to mogło niektórym osobom wydawać. Torbiele to cała grupa różnego typu otorebkowanych struktur, które mogą występować w kościach i w tkankach miękkich. Pacjenci mogą się zgłaszać do gabinetów stomatologicznych z torbielami w podniebieniu, w dziąśle, na policzku lub pod językiem. W artykule dokładniej opisujemy, jakie mogą być przyczyny powstawania torbieli, jakie dają one objawy, jakie są ich rodzaje oraz na czym polega ich leczenie.

Jakie są przyczyny powstawania torbieli w jamie ustnej?

Nie do końca znamy jeszcze dokładne przyczyny powstawania torbieli w jamie ustnej, ale jesteśmy w stanie za to wskazać czynniki, które na pewno przyczyniają się do powstania tego typu problemów. Bardzo ważnym czynnikiem, który sprzyja powstawaniu torbieli jest czynnik infekcyjny, czyli najczęściej powstawanie chorób zębów oraz stanów zapalnych miazgi zębowej. W takich przypadkach zaczynają się namnażać tzw. komórki Malasseza, które tworzą torebkę, w której gromadzi się płyn. Innym czynnikiem, który sprzyja powstawaniu torbieli może być również niedrożność lub zapalenia kamicy ślinianek, lub kanałów gruczołów ślinowych. Sprzyjać pojawianiu się torbieli w jamie ustnej mogą również m.in. zmiany wirusowe nabłonka lub zmiany wirusowe kostne oraz uszkodzenia mechaniczne, spowodowane np. noszeniem aparatu ortodontycznego lub stosowaniem ruchomej protezy zębowej oraz przyjmowane leki, przede wszystkim tabletki antykoncepcyjne.

Rodzaje torbieli, które powstają w jamie ustnej

Istnieje wiele rodzajów torbieli, które pojawiają się w jamie ustnej. Torbiel zawsze jest rodzajem worka lub torby podskórnej, które mogą być wypełnione płynem lub pozostawać puste. Zazwyczaj powstała torbiel jest pokryta znajdującą się w skórze i w błonie śluzowej jamy ustnej tkanką  w postaci nabłonka. Co istotne, leczenie powstałych torbieli nie zawsze jest konieczne. W niektórych przypadkach, np. jeżeli torbiel jest obecna jedynie w formie niewielkiego, bezbolesnego guzka, po pewnym czasie powinna sama zaniknąć. Leczenie torbieli trzeba wdrożyć tylko, jeżeli powstałe torbiele zaczynają wrastać w inne tkanki i się szybko namnażają.

Poszczególne rodzaje torbieli różnią się od siebie kształtem, wielkością oraz położeniem. Podstawowy podział torbieli dotyczy torbieli tkanek miękkich oraz torbieli występujących w kościach. Spośród torbieli tkanek miękkich warto jest wymienić przede wszystkim torbiel naskórkową, która najczęściej występuje pod językiem i z czasem może powodować ograniczenie możliwość wykonywania jego ruchów. Innym często występującym rodzajem tkankowej torbieli jamy ustnej jest torbiel zastoinowa, która tworzy się w wyniku nadgryzania przez pacjenta policzków lub warg. Zazwyczaj dużo poważniejszym problemem są jednak torbiele kostne.

Jak tłumaczy nasz rozmówca, lekarz stomatolog z Kliniki Stomatologicznej Viscardi w Tychach: “Torbiele kostne najczęściej pojawiają się przy zębach. Przyczynami ich powstawania mogą być choroby zębów oraz stany zapalne zębów i dziąseł, czyli paradontoza. Najczęściej występującym rodzajem torbieli kostnej jest torbiel korzeniowa”.

Leczenie torbieli w jamie ustnej

Zanim rozpocznie się leczenie powstałych torbieli najpierw konieczne jest ich obejrzenie i zdiagnozowanie przez stomatologa ogólnego lub przez chirurga szczękowo-twarzowego. Sposób leczenia torbieli zależy od jej rodzaju oraz od stopnia jej rozwoju. Zazwyczaj torbiele o małych rozmiarach, także torbiele korzeniowe są leczone zachowawczo. Jeżeli powstanie torbieli jest spowodowane stanem zapalnym zęba, konieczne jest przeprowadzenie leczenia kanałowego, które polega na dokładnym oczyszczeniu i zdezynfekowaniu kanałów chorego zęba, a następnie ich szczelnym wypełnieniu gutaperką.

Jeżeli leczona torbiel jest większa wtedy w celu jej usunięcia konieczne jest wykonanie zabiegu z zakresu chirurgii stomatologicznej. Takie zabiegi mogą przebiegać w różny sposób. Zazwyczaj są bardzo proste i polegają na zwykłym wycięciu zmian chorobowych. Czasami jednak zabiegi mogą być bardziej skomplikowane. Np. w przypadku torbieli zastoinowej czasem leczenie obejmuje usunięcie całej ślinianki.